ผมร่วง ทำอย่างไรดี – 4 สัญญาณที่บ่งถึงภาวะผมร่วง

ผมร่วง ทำอย่างไรดี - 4 สัญญาณที่บ่งถึงภาวะผมร่วง

เส้นผม เป็นส่วนสำคัญที่แสดงตัวตนของผู้เป็นเจ้าของ. โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้หญิงแล้ว. เส้นผมแสดงถึงความเป็นผู้หญิงและความมีเสน่ห์ดึงดูดสายตาคน. สังคมให้ความสำคัญกับรูปลักษณ์มายาวนาน. ในระหว่างปี ค.ศ. 1960 พลังขับเคลื่อนนี้ได้ชี้ให้เห็นว่า. ความมีเสน่ห์ดึงดูดสายตานั้น. เกี่ยวข้องโดยตรงกับความสำเร็จและความสุข. ซึ่งความคิดนี้ได้แพร่กระจายมากขึ้นเรื่อยๆ. ส่วนผู้ชายที่มีผมดกงามก็แสดงถึงความเป็นผู้อ่อนวัยและมีพลังชีวิต. แต่เมื่อใดก็ตามที่เกิดผมร่วง หรือบางลงขึ้นในทั้งสองเพศ. ชายและหญิงเหล่านั้นก็จะรู้สึกทุกข์ใจและรู้สึกโดดเดี่ยวอย่างมาก. และก็จะต้องหาวิธีแก้ผมร่วงแน่นอน

ผมร่วงอาจเกิดเพียงเล็กน้อย. เป็นหย่อมๆเฉพาะที่ (spot baldness, Alopecia areata monolocularis) หรืออาจเกิดทั่วร่างกาย (Alopecia areata universalis) ปกติภาวะเช่นนี้จะไม่มีการอักเสบหรือแผล. ชื่อทั่วไปสำหรับภาวะผมร่วงคือ Alopecia areata. หากเป็นภาวะผมบางลงๆ จะเรียก telogen effuvium.

สาเหตุของผมร่วงนั้นส่วนใหญ่มาจากการมีภูมิต้านทานบกพร่อง หรือ ไม่สมดุลย์ (autoimmune disorder). เช่นเดียวกันกับสาเหตุของการเกิดสิวอักเสบเป็นตุ่มหนอง. หรือหนังศีรษะแห้งหรือมันเยิ้มเพราะต่อมผลิตน้ำมันผลิตมากหรือน้อยเกินไป. ทำให้หนังศีรษะอักเสบ. เกิดรังแค และผมร่วง เป็นต้น. ส่วนสาเหตุที่ทำให้ผมบาง มักเกิดมาจากภาวะเจ็บปวดและบีบคั้นทางจิตใจ. เช่นการตั้งครรภ์และการคลอดบุตร. ผ่าตัดใหญ่. สารพิษที่ปนเปื้อนในน้ำและอากาศที่อยู่รอบตัวเราในสิ่งแวดล้อม. เศษสารพิษเหล่านี้จะไปอุดถุงน้ำเลี้ยงรากผม (hair follicles) เป็นเหตุให้ผมเจริญเติบโตไม่ได้. หรือทำร้ายปลอกผมที่ป้องกันเส้นผม (hair cuticle) ทำให้เส้นผมอ่อนแอ หรือแตกทลายก่อนสิ้นสุดวงจรชีวิตของมัน

การใช้ยาหรือวิธีการรักษา ก็เป็นอีกสาเหตุของผมร่วง. เช่นการรักษาโรคเชื้อรา ( mycotic infection) หรือเกิดมาจากผลข้างเคียงจากวิธีการรักษา. เช่น การฉายแสงรักษาโรคมะเร็ง ( Chemotherapy) ซึ่งทำให้ผมร่วงทันทีหลังการฉายแสงถึง 90%. การกินยาคุมกำเนิด หรือการใช้ยา Anabotic steroids เพื่อให้เพิ่ม testosterone ให้พละกำลังและน้ำหนักในนักกีฬาก็เป็นอีกสาเหตุที่ผมร่วงเช่นกัน

ส่วนสาเหตุย่อยอื่นๆ ที่ทำให้ผมร่วงได้แก่
- การดึงรั้งผม ของสไตล์การทำผมหางม้า หรือผมฝักข้าวโพด ซึ่งเป็นการทำผมที่ทำให้รากของเส้นผมถูกกระชากอย่างรุนแรง
- HIV /AIDs
- โรคต่อมไทรอยทำงานผิดปกติ( Hypothyroidism) เช่น โรคคอพอก
- การขาดสารอาหาร ( malnutrition) รวมไปถึงการขาดธาตุเหล็ก

สัญญาณที่บ่งถึงภาวะผมร่วง จะสังเกตุได้จากลักษณะต่อไปนี้
- ผมร่วงเป็นหย่อม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เป็นรูปวงกลม
- มีรังแค
- ผิวเปลี่ยนแปลง. เป็นผื่น. แผลแดงเป็นแห่งๆ หรือเป็นแผลฟกช้ำ
- มีแผลเป็น

โดยปกติคนทุกคนจะมีเส้นผมอยู่ระหว่าง 100,000 ถึง 150,000 เส้นบนศีรษะของตน. แต่ละวันเส้นผมจะหลุดร่วงมากน้อยแตกต่างกันออกไปในแต่ละคน. แต่จะอยู่ในค่าเฉลี่ยราว 100 เส้นต่อวัน. จะสังเกตุจำนวนการร่วงนี้ได้จากเส้นผมที่ติดแปรงผมของเรา. หรือในอ่างน้ำหลังการสระผม. แต่ก็ไม่ใช่สิ่งน่าวิตกหากเส้นผมของเรายังเหลืออยู่มากบนศีรษะของเรา. และโดยธรรมชาติแล้วหากมีอายุเกิน 50 ปี. การหลุดร่วงของผม ผมบางลง. และจำนวนเส้นน้อยลง จะเกิดขึ้นในเพศชายประมาณครึ่งต่อครึ่ง. แต่จะเกิดขึ้นในเพศหญิงประมาณ 1/4 เท่านั้น และจะมีเพียง 2% ของคนเราเท่านั้นที่จะเป็นโรคผมร่วงในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง

สาเหตุของผมร่วงในเพศชายนั้นเชื่อกันว่าเกิดจากทั้งกรรมพันธ์และฮอร์โมนเพศชาย ( dihydrotestosterone) ซึ่งมีรูปแบบการร่วง คือ ผมเริ่มบางบริเวณขมับและกระหม่อม หรืออาจถึงร่วงได้. ส่วนรูปแบบผมร่วงสำหรับเพศหญิง คือจะเริ่มจากบริเวณหน้าผาก. และรอบๆกระโหลกศีรษะ ( frontal and parietal)

ผมร่วงแบบที่กล่าวมาข้างต้น เป็นการร่วงที่ไม่รุนแรงและไม่น่าวิตก. แต่ถ้าหากมีแผลและการอักเสบเกิดขึ้นซึ่งเกิดมาจากการติดเชื้อ เช่น
- โรคติดเชื้อรา (Fungal infection) หนังศีรษะจะถลอกเป็นแห่งๆ ที่เรียกโรค Tinea Capitis ซึ่งมักเป็นกับเด็กๆ
- การอักเสบของถุงน้ำเลี้ยงเส้นผม (Folliculitis)
- โรคซิฟิลิส ( Secondary Syphylis)
- โรคตัวไร (Head Lice) ที่อาศัยกินไขมัน ( Sebum)ที่ผลิตโดยต่อมผลิตน้ำมัน ( sebaceous glands) บนหนังศีรษะที่มันเยิ้ม ที่เรียกโรค Demodex folliculorum
- Pediculosis Capitis เป็นโรคที่ติดต่อได้ง่ายมากจากการสัมผัส

โรคติดเชื้อเหล่านี้จะต้องได้รับการรักษาด้วยยา (Medications)

แม้จะมีการรักษาด้วยวิธีอื่นอยู่ เช่นการผ่าตัดปลูกถ่ายเส้นผม ( Hair transplant) หรือแม้การปลูกถ่ายถุงน้ำเลี้ยงเส้นผม ( ( follicle transplant) ซึ่งเป็นวิธีที่แพงและใช้เวลารักษายาวนาน. ทั้งเสี่ยงต่อการติดเชื้อ. และเป็นแผลเป็นอีกด้วย

แต่ วิธีแก้ผมร่วงโดยการรักษาด้วยยานั้นยังไม่ประสบผลสำเร็จมากนัก. แต่ก็มีหลักฐานยืนยันได้ว่า. ยาเหล่านั้นมีผลดีในการป้องกันการร่วงของผมที่จะมีต่อมามากกว่าการช่วยให้ผมที่ร่วงไปแล้วงอกขึ้นมาใหม่ เช่นยา finasteride, dutasteride , และ minoxidil.

AHLA ( American Hair Loss Association) ได้กล่าวถึงการรักษาผมร่วงไว้ว่า. แม้จะมียาอยู่หลากหลายตัวในปัจจุบัน. แต่ก็มีเพียงตัวเดียวที่สมาคมฯรับรองการนำมาใช้แก้ผมร่วงในเพศหญิง ทั้งยังกล่าวว่าวิธีรักษาที่ให้ผลดีที่สุด คือเริ่มรักษาทันทีที่เกิดการร่วงขึ้น. เพราะหากยืดเวลาการรักษาเนิ่นนานออกไป. ฮอร์โมนเพศชายในร่างกาย ( androgens) จะทำลายถุงน้ำเลี้ยงเส้นผม แต่อย่างไรก็ตามยาที่ใช้ก็จะยังช่วยการงอกของผมได้ในบางส่วนที่ถุงน้ำเลี้ยงเส้นผมยังมีศักยภาพที่จะเจริญต่อได้. แต่ถ้าไม่รักษาติดต่อกัน. การร่วงของผมก็จะเกิดขึ้นอีก
ทั้งผู้รับการรักษาจะต้องรักษาระดับของวิตามินและเกลือแร่ในร่างกายของตนไว้ตลอดระยะเวลาการใช้ยารักษาอีกด้วย

การได้เรียนรู้ถึงสาเหตุของผมร่วง. จะช่วยให้ท่านหลีกเลี่ยงสาเหตุนั้นได้โดยไม่ยาก. ทั้งรู้วิธีแก้ผมร่วงโดยตัวท่านเองในบางส่วน. ทั้งจะไม่วิตกกังวลจนเกินไป. แม้หากจำเป็นต้องแก้ผมร่วงที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรง ท่านก็จะสามารถเลือกวิธีรักษา. ใช้ยาหรือใช้ผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่มีอยู่มากมายได้ถูกต้อง โดยไม่เสี่ยงต่อการเกิดผลกระทบต่อระบบการทำงานของร่างกายโดยรวม

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
- en.m.Wikipedia,
- AHLA.
- Skinsight.com

เรียบเรียงโดย
ฉ. เศวต